YURT DIŞI KAYNAKLI DÖVİZLERİN TL’YE DÖNÜŞÜMÜNDE YENİ DÖNEM
1 Ekim 2026 İtibarıyla Uygulama Esasları
1 Ekim 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe giren yeni uygulama talimatı ile firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini Türk lirasına dönüştürmeleri halinde uygulanacak destek mekanizmasına ilişkin usul ve esaslar yeniden düzenlenmiştir. Bu yazımızda, uygulamayı mükellefler açısından önemli olan başlıklarıyla ele alıyoruz.
Kimler yararlanabilir?
Destek uygulamasından; ihracat faaliyetlerinden elde edilen dövizler, yurt dışında yerleşik kişilerden elde edilen döviz cinsinden hizmet gelirleri ve serbest bölgelerde faaliyet gösteren firmaların yurt dışı satışlarından elde ettikleri dövizler kapsamında, talimatta belirtilen şartları sağlayan firmalar yararlanabilmektedir.
En önemli şart: Döviz pozisyonu %10’u aşmamalı
Uygulamadaki en önemli kontrollerden biri firmanın döviz pozisyon oranıdır. Döviz pozisyon oranının %10’un üzerinde olması halinde firma destekten yararlanamamaktadır.
Bu nedenle destek başvurusu öncesinde firmanın bilanço ve döviz pozisyonunun mutlaka kontrol edilmesi gerekir. Hesaplamada talimatta belirtilen döviz varlık ve yükümlülükleri ile net satışlar ve toplam aktifler esas alınmaktadır.
SMMM/YMM tarafından form hazırlanacak
Destek başvurusunda Döviz Pozisyonu Bildirim Formu (Ek-C) kullanılmaktadır. Form, SMMM veya YMM tarafından hazırlanıp imzalanmakta, firma tarafından da onaylanmaktadır.
Formun geçerlilik süresi 15 gündür. Birden fazla banka üzerinden işlem yapılması halinde, ilgili formun gerekli şekilde kullanılmasına ve banka kontrollerinin tamamlanmasına dikkat edilmelidir.
Firma satış limiti de dikkate alınacak
Firmaların destek kapsamında satabilecekleri döviz tutarı yalnızca ellerindeki döviz miktarına göre belirlenmemektedir. Ayrıca firma satış limiti de dikkate alınmaktadır.
Firma satış limiti; işletme kârı ile son 12 aylık işçilik maliyetleri esas alınarak hesaplanmakta ve belirli dönemlerde güncellenmektedir. Firma zarar etmişse, talimatta belirtilen esaslar çerçevesinde işçilik maliyeti dikkate alınmaktadır.
2026 yılı için önemli geçiş düzenlemesi
1 Ekim 2026 – 31 Aralık 2026 döneminde özel bir geçiş hükmü bulunmaktadır. Bu dönem için firma satış limiti ve azami destek tutarı üzerinden 0,25 katsayısı uygulanmaktadır.
Buna göre, normal dönemde 100 milyon TL olarak belirlenen azami destek tutarı, 2026 yılının bu geçiş döneminde 25 milyon TL olarak uygulanmaktadır.
Firmaların dikkat etmesi gerekenler
- Dövizlerin gerçekten yurt dışı kaynaklı olduğunun belgelerle ortaya konulması,
- Döviz pozisyon oranının %10 sınırını aşmadığının kontrol edilmesi,
- Ek-C Döviz Pozisyonu Bildirim Formunun doğru ve güncel bilgilerle hazırlanması,
- Formun geçerlilik süresinin 15 gün olduğunun dikkate alınması,
- Firma satış limitinin işlem öncesinde kontrol edilmesi,
- İhracat ve hizmet gelirlerine ilişkin belgelerin banka tarafından istenildiğinde ibraz edilebilmesi,
- Destek kapsamında satılan dövizin daha sonra iade alınamayacağı hususunun dikkate alınması
Sonuç
Yeni uygulamada destekten yararlanmak isteyen firmaların, işlem öncesinde hem döviz kaynağını hem de döviz pozisyonunu ve firma satış limitini birlikte değerlendirmesi önem taşımaktadır.
Özellikle Ek-C formunun hazırlanması sırasında bilanço kalemlerinin doğru sınıflandırılması ve talimatta belirtilen hesaplama yönteminin uygulanması, başvurunun sağlıklı ilerlemesi açısından önemlidir.
Mali müşavirlik açısından bakıldığında, destek başvurusundan önce yapılacak kısa bir ön kontrol; döviz pozisyonu, satış limiti, belge uygunluğu ve banka kontrolü açısından sonradan yaşanabilecek sorunların önüne geçilmesine yardımcı olacaktır.
Not
Bu yazı, 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı” esas alınarak hazırlanmıştır. Uygulamada işlem yapılan banka tarafından talep edilen belgeler ve güncel mevzuat hükümleri ayrıca dikkate alınmalıdır.